Verf, Glas & Veiligheidsinkten

  • Opzoeken en vergelijken van verf
  • Analyse van veiligheidsinkt
  • Vergelijkend glasonderzoek

Opzoeken en vergelijken van verf
Op meeste voorwerpen om ons heen (voertuigen, schuttingen, binnenmuren, deuren, balustraden, werktuigen, enz.) komen één of meerdere lagen verf voor.  Bij een contact kunnen deze verven worden overgedragen op een ander object of op een persoon. Verfsporen op de plaats van een strafbaar feit  kunnen worden geanalyseerd en vergeleken met de verf van een voorwerp dat wordt aangetroffen bijvoorbeeld bij een verdachte.  Op deze wijze kan een verband worden aangetoond tussen een object en een persoon of een plaats.  Verf is vooral nuttig bij het onderzoek van vluchtmisdrijven, verkeersongevallen, inbraken en vandalisme.

Toepassingen
Vluchtmisdrijven en verkeersongevallen
In België wordt bij nagenoeg de helft van de verkeersongevallen vluchtmisdrijf gepleegd.  In het merendeel van de gevallen gaat het enkel over materiële schade, maar bij 10 % van de vluchtmisdrijven raakt iemand min of meer ernstig gewond of wordt zelfs gedood. Sporen van de verf van het vluchtende voertuig kunnen achterblijven op de plaats van het ongeval, op het aangereden voertuig of in de kleding van het slachtoffer.  Het opzoeken van deze sporen kan het onderzoek helpen richten door informatie te verstrekken over de kleur van het vluchtend voertuig, vooral nuttig bij zeldzamere kleuren zoals geel, violet, groen…  Op onderdelen van het vluchtend voertuig, die achterblijven op de plaats van het ongeval, kan een fabricatiedatum of een referentienummer worden gevonden. In dit laatste geval kunnen wij een externe databank raadplegen die aanwijzingen geeft over het merk en het model van het vluchtende voertuig. Wanneer het tactisch politieonderzoek een verdacht voertuig oplevert, kunnen wij een verfvergelijkend onderzoek uitvoeren.  Hierbij worden zowel de morfologische als de chemische karakteristieken van elke verflaag van het voertuig bepaald en vergeleken met deze van de verfsporen ter plaatse, op de kleding van het slachtoffer of op het aangereden voertuig.  Uit dit onderzoek kan men besluiten of het verdachte voertuig al dan niet de bron van de verfsporen kan zijn.

Inbraken
Bij inbraken kan men regelmatig verfsporen aantreffen op het gebroken raam of de beschadigde deurpost. Deze verf is afkomstig van het werktuig dat gebruikt werd om zich toegang te forceren, zoals een beitel, hamer, koevoet en dergelijke. Deze sporen kunnen we vergelijken met de verf van een dergelijk werktuig in het bezit van een verdachte (bij hem thuis, in zijn wagen, …).  Daarbij zoeken we eveneens sporen van de verf van bij voorbeeld de beschadigde deur op het werktuig.  Het vergelijkend onderzoek geeft uitsluitsel over het feit of het referentieobject de bron kan zijn van de verfsporen.

Vandalisme
Publieke gebouwen en monumenten worden vaak met graffiti beklad om racistisch getinte slagzinnen of doodsbedreigingen te verkondigen. Zoals bij inbraken, kan de verf hiervan worden vergeleken met verf in het bezit van een verdachte (zoals een spuitlak bus, een verfpot en dergelijke) of verfsporen teruggevonden onder de nagels, op de kledij, de handschoenen, de schoenen van de verdachte.


Vergelijkend glasonderzoek
Bij het breken van een ruit krijgen personen die dichtbij staan, glasfragmenten over zich heen.  Kleine glasdeeltjes zetten zich vast in hun kleding.

Toepassingen
Bij inbraken, vandalisme, brandstichting en verkeersongevallen met vluchtmisdrijf treedt vaak glasbraak op, en worden dus veel glasfragmenten aangetroffen. Deze kunnen heel wat vertellen over het verloop van de feiten, vooral indien men een verband aantoont met glasdeeltjes op de kledij of bezittingen van een verdachte. Naar schatting 90% van de initieel op de kleding afgezette glasdeeltjes worden verloren in de eerste acht uren na de feiten. Daarom onderzoekt men ook plaatsen waar deze achtergebleven kunnen zijn, zoals bij voorbeeld de zetel van de vluchtwagen. Het is ook mogelijk om glasfragmenten aan te treffen op het voorwerp dat de verdachte zou hebben gebruikt om de ruit te breken.

Glas wordt gekenmerkt door zijn brekingsindex, die afhangt van de chemische samenstelling.  Wij verifiëren eerst dat de gevonden fragmenten effectief bestaan uit glas, waarna we de brekingsindex bepalen en vergelijken met referentie glasmonsters, afkomstig van de gebroken ruit (een raam, een glazen deur, een etalage van een winkel, een wand van een bushokje, een autoruit …).    Met deze analyse kan men bepalen of de fragmenten op de verdachte of in zijn voertuig toevallig aanwezig waren of niet, en op deze wijze een verband aantonen tussen de verdachte en de feiten.


Analyse van veiligheidsinkten
De overvallen op geldtransporten, die we kennen uit de jaren 90,  zijn nagenoeg gestopt door het invoeren van het verplichte gebruik van ‘intelligente koffers’ bij geldtransporten.  Iemand die onrechtmatig poogt een dergelijke koffer te openen, zet een mechanisme in werking dat automatisch de biljetten besproeit met een onuitwisbare, gekleurde veiligheidsinkt.  Ook de omgeving van de koffer kan hierbij besmeurd raken: de werktuigen en kledij van deze persoon, alsook de ondergrond waarop de koffer stond.  Tegenwoordig worden dergelijke koffers ook gebruikt om geldreserves in winkels en bankautomaten te beschermen.

Elke veiligheidsinkt heeft een eigen signatuur en kan specifieke traceerstoffen bevatten.  Dit stelt ons in staat verdachte biljetten of andere besmeurde objecten te onderzoeken en te bepalen of het om een veiligheidsinkt gaat.  In dat geval kan na verdergaande analyse en door samenwerking met andere instanties (geldtransporteurs, inktfabrikanten, Nationale Bank, buitenlandse forensische laboratoria) worden bepaald uit welke koffer deze inkt afkomstig is, bij welke klant deze in gebruik was, en bij welke overval zo werd ontvreemd. Op deze wijze stelt de analyse van de veiligheidsinkt ons in staat om, binnen een gerechtelijk onderzoek, een verband aan te tonen tussen de besmeurde biljetten, een verdachte en een misdrijf.


Technieken

  • Stereo microscopie
  • Microscopie
  • Fourier-transform infrarood microscopie
  • Raman microscopie
  • Energie-dispersieve röntgenanalyse met scanning elektronenmicroscoop
  • Pyrolyse – gaschromatografie – massaspectrometrie
  • Dunne laag chromatografie
  • Brekingsindex meting (geïntegreerd systeem GRIM3)

 

Lees meer :
- Project results iMinds
- NICC magazine n°7 : Veiligheidsinkten - een onuitwisbare indruk
NICC magazine n°4 : Scherven brengen geluk
- NICC magazine n°6 : Internationale erkenning voor NICC-experts : laboratorium verf en kruitsporen gevraagd voor conferentie Interpol