Strafrechtstatistieken in het tijdperk van de nieuwe technologieën

20 februari, 2013 - 14:09 -- Inge

Strafrechtstatistieken in het tijdperk van de nieuwe technologieën

Elke dag wordt er gebruikgemaakt van cijfers over criminaliteit en strafrecht. Elke dag worden dergelijke cijfers opgevraagd door een of andere actor te velde, de pers, politieke mandatarissen of burgers. Wat zijn de recidivecijfers? Wat is de doeltreffendheid van alternatieve straffen of elektronisch toezicht? Welke beslissingen nemen de magistraten in dossiers van geweld binnen het gezin of smaad aan de politie? Het gebeurt vaak dat deze vragen niet adequaat beantwoord kunnen worden, omdat de bestaande databases niet echt geïntegreerd zijn. De FOD Justitie publiceert nochtans elk jaar duizenden cijfers, die geordend worden in tabellen en op een internetsite voorgesteld worden. Het is echter geen sinecure om die cijfers te gebruiken en te interpreteren.

Al verschillende jaren worden er grote inspanningen geleverd in het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC) en verschillende universiteiten (UCL, FUNDP) om zowel de manier te verbeteren waarop die statistische gegevens worden opgemaakt, als de manier waarop ze ter beschikking van het publiek worden gesteld. Het resultaat van deze twee onderzoeksrichtingen is de publicatie van een werk dat de huidige stand van zaken objectief analyseert en oplossingen voorstelt om te komen tot betere strafrechtstatistieken.

Het opmaken van adequate strafrechtstatistieken is een eerste fundamentele uitdaging. Ook al werden er de afgelopen jaren grote stappen in de goede richting gedaan, moeten er nog grote lacunes worden weggewerkt. De verschillende bestaande databases (een twaalftal bij Justitie) zijn niet geïntegreerd. Het is dus niet mogelijk hun cijfers onderling te combineren om bijvoorbeeld het parcours van sommige delinquenten of de toepassing van een bepaald type veroordeling te volgen. Een van de aanbevolen oplossingen bestaat erin gebruik te maken van een unieke identificateur in de verschillende databases om kruisingen die vandaag niet tot de mogelijkheden behoren, mogelijk te maken. Dan kan enkel met een duidelijk en gecoördineerd beheer van de processen voor het aanmaken van de gegevens.

De verspreiding van de gegevens is een tweede fundamentele uitdaging: enerzijds kritische en afgemeten informatie verstrekken aan een zo groot mogelijk publiek en anderzijds een tegensprekelijk debat op gang brengen, wat veronderstelt dat de verschillende actoren over gemeenschappelijke referentie-elementen beschikken. Vaak is het probleem echter niet het tekort, maar de overvloed aan cijfers. Duizenden cijfers rangschikken in tabellen is immers niet hetzelfde als de beschikbare gegevens interpreteren en begrijpen. Daarom werd de software “Quetelet.net” ontwikkeld, het resultaat van acht jaar samenwerking tussen het NICC, de UCL en de FUNDP. Via een eenvoudige interface kunnen aanzienlijke hoeveelheden cijfers beheerd en geordend worden en kunnen de gegevens die relevant zijn voor een welbepaalde vraag, geëxtraheerd worden.

Reflectie over de doelstellingen van een performante criminaliteitsstatistiek en over de voorwaarden en instrumenten om dat mogelijk te maken is noodzakelijk om de Staat te kunnen uitrusten met performante instrumenten die zijn beleid en de evaluatie ervan ondersteunen.

Contactpersonen:
Charlotte Vanneste (onderzoekster): +32 2 243 46 85, charlotte.vanneste@just.fgov.be
Christophe Mincke (directeur): +32 473 210 265, christophe.mincke@just.fgov.be

De Belgische strafrechtelijke statistieken ten tijde van de informatisering, Uitdagingen en perspectieven
Editors : Charlotte Vanneste, Frédéric Vésentini, Julie Louette, Benjamin Mine
Gent, Academia Press, 2012, iii + 148 pp
.